‘Die on your cushion’ en het belang van Integraal Zen boeddhisme

Diep Hart Bewustzijn

Recent heb ik weer het voorrecht gehad om mij een week onder te dompelen in meditatie en boeddhistische filosofie. De Zen leraar die deze retraite leidde was Doshin Roshi, een moderne Amerikaanse Zen meester in de oude en strenge Japanse Rinzai Zen traditie. Zen staat voor een staat van Zijn, waarin je in ‘Diep Hart Bewustzijn’ komt. Een staat van Zijn waarin angst, verdriet, zorgen worden opgenomen in een dieper bewustzijn, eigenlijk de stilte of leegte waaruit alles ontstaat. En daar zijn geen zorgen meer.

Integraal Zen

Integraal Zen staat voor mij – heel kort door de bocht – voor het betrekken van zowel het lijf, emoties, het denken en de ziel bij spirituele (boeddhistische) ontwikkeling. In het integrale gedachtengoed en tegenwoordig ook meer algemeen aanvaard, hangen die elementen met elkaar samen. Wat je denkt, voel je ook en daar gedraag je je – vaak volautomatisch – naar. Ook staat Integraal Zen voor mij voor de manifestatie van jezelf als persoon, in relaties en in systemen of organisaties. Een manifestatie voorbij je ego, het deel van jezelf dat zich graag goed wil voelen (onze postmoderne verslaving).

Meditatie als nieuwe ego constructie

Juist in deze tijd van grote veranderingen en onzekerheid is het belangrijk om af en toe voorbij je eigen wensen te kunnen kijken, anders blijven we afgescheiden doormodderen. Deze retraite betrof dus niet een weekje problemen weg mediteren of een andere spirituele ‘Happinez’ bypass. Maar wat is het nut van mediteren als dit je in je kennis niet verder brengt? Zonder dat word je na een paar ontspannen uurtjes weer getriggerd als altijd. Mediteren zonder verdieping is niet zo zinvol dus en soms zelfs weer een ego constructie, zie bijvoorbeeld de mooie meditatie weekjes op prachtige eilanden aan de Middellandse Zee.

Wat deed het mij?

Wat mij het mediteren in deze context opleverde was dat mijn systeem (lijf en denken) tot rust kwam. Dat duurt dan bij mij een dag of 3/4 en tot die tijd denk ik mijzelf helemaal gek in de meditaties; mijn ‘monkey mind’. ‘Ik denk, dus ik besta’, zoiets. Gelukkig werd het aapje steeds stiller. En zag ik steeds duidelijker de patronen die mij in de weg zitten, zoals dat vele mentale denken en de moeite die ik soms heb om af te dalen in mijn lijf en innerlijk weten. En hoe snel ik mij zorgen maak over van alles en nog wat. Daarom dus ‘die on your (meditation) cushion’, zoals mijn leraar Doshin en zijn leraar Jun Po zeggen. Pas als je je patronen, die vaak zijn gebaseerd op je oude beschermingsmechanismen, helder krijgt, kun je daar verantwoordelijkheid voor nemen, naar jezelf en anderen.

De tijd van waarin we leven; onzekerheid

Wat betekent dit mediteren dan voor de tijd waarin we leven en de manifestatie van onszelf? In mijn optiek bevinden we ons in een intense overgangsperiode waarin wij, als mensen, de aarde kunnen breken (waarin we zeer succesvol zijn) of verder kunnen opbouwen (kunnen we ook). Een soort chaos waarin in enkele jaren of decennia alle verworvenheden op losse schroeven zijn komen te staan. En waarin bijna niets meer zeker is. Zie de politieke constellaties en polarisatie in Amerika, Europa, maar ook opkomende dictaturen als Brazilië, Turkije, China en de Filipijnen. En de opwarming van de aarde. Wij reageren als samenleving of als land ook vaak patroonmatig op gebeurtenissen die ons ‘overkomen’.

Zie hier de waarde van meditatie en het verkrijgen van bewustzijn op die patronen. Vanuit een meditatieve staat is het mogelijk om op een andere manier naar de dingen te kijken en anders te gaan handelen. Nieuwe problemen worden niet opgelost door oude oplossingen; nationalisme, protectie, meer wetten en regels, religie of economisch nog succesvoller worden. Dat lijken we nu vaak te doen. Dus hoe meer mensen op welke manier dan ook iets anders kunnen brengen, des te beter.

Persoonlijk en collectief leiderschap

Volgens mij is er ook een nieuwe vorm van leiderschap nodig, zowel persoonlijk als collectief. Vanuit een meditatieve staat is het in elk geval beter mogelijk om in de huidige en aanstaande chaos te blijven staan, om niet om te vallen. Dat ten eerste. En vervolgens kunnen we in dat nieuwe leiderschap gebruik maken van ons verworven mededogen; iets wat nu vaak lijkt te ontbreken. Ook al ben je het niet met elkaar eens of moeten er lastige beslissingen worden genomen. Compassie voorbij je voorkeuren en je eigen wensen. Je kunt vanuit mededogen de ander in elk geval helemaal horen en zien. Voor het grotere geheel. Voor echt leiderschap in onze huidige wereld is daarom nodig:

  • Wake up (‘get your head out of your ass’)
  • Grow up (boosheid is de emotie van een 3 jarig kind)
  • Fuck up (we gaan veel fouten maken)
  • Clean up (quickly) en
  • Show up!

Show up als emotioneel volwassen mensen, om samen een nieuwe wereld te creëren. Wees echt en authentiek. Lach. En geef niet op!

Swaha!

(met grote dank aan de teachings van Doshin Roshi van Hollow Bones/integralzen.org)

 

Kennismaken met Mondo Zen? Zie mijn pagina: http://levenmetvisie.nl/mondo-zen-boeddhisme/

 

, , , , , ,

No comments yet.

Geef een reactie